Soennecken: delgeci de klasörü de icat eden kalem firması

Friedrich Soennecken 20 Eylül 1848'de Iserlohn-Dröschede'de doğdu, 2 Temmuz 1919'da Bonn'da öldü. Kurduğu F. Soennecken Verlag 27 Mayıs 1875'te Remscheid'de faaliyete geçti, işletme 1876'da Bonn yakınındaki Poppelsdorf'a taşındı.

Firmanın kalemden önceki katkısı yazının kendisiydi: Soennecken, Rundschrift (yuvarlak yazı) adlı kaligrafi stilini ve buna uygun geniş ucu geliştirdi. Bu stil Alman okullarında yaygınlaştı — yani markanın adı, bir nesil öğrencinin el yazısına doğrudan karışmış durumda.

Bugün her ofiste duran iki nesne de bu firmaya atfedilir: delgeç ve halkalı klasör. 1886 tarihli dosyalama sistemi bugünkü klasörün atası kabul edilir. Kalem koleksiyonuna girmeyen ama masanızda duran şeylerin bir kısmının aynı imzayı taşıması, markanın ölçeğini anlatır.

Soennecken çoğu kaynakta Almanya'nın ilk dolma kalem üreticisi kabul edilir. Bu niteleme kesin bir birincil belgeye değil, 1890 tarihli bir katalog kaydına dayanır: en erken modeller 575-577 numaralı sert kauçuk damlalıklı kalemlerdi. “İlk” iddiasını bu koşulla okumak doğru olur.

1905'te otuzdan fazla safety modeli piyasaya sürüldü ve marka aynı yıl tescillendi. Kollu (lever) dolumlu modeller 1927'de çıktı ama uzun ömürlü olmadı; 1930'da bırakıldılar.

1930, firmanın kalem kimliğini kuran yıldır: düğmeli dolum sistemi ve Rheingold serisi (912, 913, 916) tanıtıldı. 1931'de Rheingold selüloide taşındı; mavi, yeşil, kırmızı, kahverengi ve inci-siyah seçenekleri sunuldu. 1933'te seri yeniden tasarlandı ve 1911, 1913, 1915, 1917 boyları kullanıldı.

1935'te Präsident modeli ve firmanın ilk piston dolumlu kalemleri geldi. 1938'de 506, 507, 510 ve 510S modelleri kartal logolu olarak üretildi; 1940'ta çelik uçlu 110, 112, 116 ve 120 hattı eklendi.

Savaş sonrasında, 1947-1950 arasında 111, 222, 333 ve 444 serileri piyasaya çıktı. Renk kullanımı dönemine göre cesurdu ve üretimde kaldıkları süre kısa olduğu için bugün nadirler.

Bu liste hızlı okununca sıradan görünür, ama içinde bir markanın kırk yılda kaç kez dolum sistemi değiştirdiği yazılı: damlalık, safety, kollu, düğmeli ve nihayet piston. Kalem tarihinde bu kadar çok sistemi sırayla deneyip her birinde ciddi ürün çıkaran üretici sayısı azdır. Soennecken'in koleksiyoncular için ilgi çekici olmasının bir sebebi de bu — tek bir markanın içinde neredeyse bütün bir teknoloji tarihi izlenebiliyor.

Kalem üretimi tükenmez kalem rekabeti karşısında 1960'ların ikinci yarısında sona erdi. Bitiş tarihi kaynaklara göre değişiyor: bir kalem tarihi kaynağı firmanın kapılarını 1967'de kapattığını yazarken, kurumsal tarihçeler 1973 iflasını esas alıyor. Büyük olasılıkla kalem üretimi 1960'ların sonunda durdu, tüzel kişilik 1973'e kadar sürdü.

Marka hakları sonradan BRANION eG'ye geçti; bu devrin yılı için de 1973 ve 1983 olmak üzere iki farklı tarih dolaşımda. Ad bugün kırtasiye ürünlerinde kullanılıyor, ancak dolma kalem üretimi canlandırılmadı — yani piyasadaki her Soennecken dolma kalemi tanım gereği vintage'dır.

Bir anekdot notu: Friedrich Nietzsche'nin 1888'de bir arkadaşına yazdığı mektupta nihayet iyi bir Alman kâğıdı ve Soennecken'in Rundschrift kalemini bulduğunu yazdığı sık aktarılır. Bu anlatı ansiklopedik kaynaklarda kaynak doğrulaması olmadan dolaşıyor; birincil mektup metniyle teyit edilemedi, dolayısıyla kalemin değerine yazılacak bir olgu olarak görülmemeli.

En aranan grup 1947-1950 arası çıkan renkli 111/222/333 serisidir. Bunlar yalnızca birkaç yıl üretildiği için piyasada azdır ve fiyatları aynı yaştaki Pelikan 400'lerin üzerine çıkabilir.

Bu serinin ayırt edici özelliği “klik” pistonudur. 1950'lerin ortasındaki revizyonda bu mekanizma sıradan plastik pistonla değiştirildi ve model adları sadeleştirildi; klik pistonlu erken örnekler koleksiyon açısından daha değerlidir. Satın alırken piston düğmesinin karakteristik sesini sorun, mümkünse kısa bir video isteyin.

Rheingold'un 1931 sonrası selüloit versiyonları sert kauçuklulara göre daha aranır. Soennecken uçları tarihsel olarak esnektir; esnek uç arayan bir koleksiyoncu için Alman okulunda Pelikan'dan sonraki ilk durak burasıdır.

En büyük risk yedek parça. Conta, besleme ya da klips kırıksa restorasyon maliyeti kalemin değerini aşabilir. Bu markada tam ve çalışır bir örnek almak, ucuz ama sorunlu bir örneği düzeltmekten uzun vadede daha ekonomiktir.

Tanımlama tarafında da dikkat gerekir. Soennecken'in model numaraları uzun bir zaman aralığına yayılır ve aynı numara farklı dönemlerde farklı gövde ve dolum sistemleriyle karşımıza çıkabilir. Bu yüzden ilanda yalnızca numaraya güvenmeyin; dolum sistemi, gövde malzemesi ve uç damgası birlikte sorulmalı. Bu üçlü, model adından daha güvenilir bir kimlik verir.