Pelikan M101N: arşive dönüş serisi

M101N serisi, Pelikan'ın 1930'larda ürettiği 101N hattının modern yorumudur ve orijinal ölçülere sadık kalır. Bu cümledeki kritik kelime “ölçüler”: kalem, modern Souverän'lere kıyasla belirgin şekilde küçüktür ve bu küçüklük bir tasarım tercihi değil, arşive sadakatin doğrudan sonucudur.

Buna karşılık serideki her desen tarihsel bir modelin birebir kopyası değildir. Örneğin Lizard deseni, tarihî bir Pelikan modelinden esinlenmiş bir yorumdur. Bir ilan bu kalemleri “1937 kaleminin aynısı” diye tanımlıyorsa cümleyi olduğu gibi kabul etmeyin.

Gövdeler, markanın çizgili Souverän gövdelerinde de kullandığı selüloz asetattan üretilir. Bu, elde sıcak ve derinlikli bir görünüm verir; buna karşılık uzun süreli doğrudan güneş ışığında renk kaybına açık bir malzemedir.

Yeniden üretim serilerinde koleksiyoncuyu asıl ilgilendiren soru şudur: kalem tarihî bir nesnenin yerini mi tutuyor, yoksa onun kopyası olduğu iddiasıyla mı satılıyor? M101N ikisinin arasında duruyor. Ölçü ve oran açısından arşive dönüyor, ama modern malzeme, modern uç ve modern kalite kontrolüyle üretiliyor. Bunu bilerek almak, kalemi hem daha rahat kullanmayı hem de vintage 101N'lerle karıştırmamayı sağlar.

Tortoiseshell Brown 2011'de çıktı: monoton 14C-585 altın uç, altın rengi aksesuar ve yeşil mürekkep penceresi. 2012'de gelen Lizard ise rodyum kaplı 14C-585 uç, rodyum aksesuar, gri mürekkep penceresi ile siyah kapak tepesi, grip ve piston düğmesi kullanır.

Serinin en özel üyesi 2013 tarihli Lizard Jubilee Edition'dır. Şirketin 175. yılı için üretildi ve 238 adetle sınırlandı; 18C-750 rodyum kaplı uç, sterling gümüş kapak tepesi, grip ve piston düğmesi ile üç adet gömme pırlanta taşır.

Sonraki sürümler sırasıyla şöyle: Tortoiseshell Red 2014'te (14C-585 altın uç, altın aksesuar, kehribar mürekkep penceresi, kırmızı kapak, grip ve piston düğmesi), Bright Red 2017'de (sarı-turuncu ebruli gövde ile kırmızı kapak) ve Grey-Blue 2019'da.

Adet konusunda dikkat: sürümlerin bir kısmı “özel sürüm” olarak anılsa da yalnızca Jubilee sürümünde açık ve numaralı bir üretim adedi ilan edilmiştir. Diğerlerinde toplam üretim rakamı kamuya açıklanmadı; bir ilanda başka bir modele atfen kesin adet verildiğini görürseniz kaynağını sorun. Serinin başlangıç liste fiyatının 550 ABD doları düzeyinde olduğu aktarılır.

Bu listenin pratik bir yan faydası var: her sürümün mürekkep penceresi ve aksesuar rengi farklı. Yeşil pencere ve altın aksesuar Tortoiseshell Brown'a, gri pencere ve rodyum aksesuar Lizard'a, kehribar pencere ve kırmızı parçalar Tortoiseshell Red'e işaret eder. İlan başlığı belirsiz olduğunda bu iki detay, modelin hangi sürüm olduğunu fotoğraftan okumaya yeter.

Uç malzemesi de sürümü daraltır. Serinin çoğunda 14C-585 kullanılırken Jubilee'de 18C-750 rodyum kaplı uç vardır; bir ilan “Jubilee” diyor ama uç damgası 14C-585 gösteriyorsa ya tanımlama ya da uç yanlıştır. Pelikan'da uçlar 1929'dan bu yana vidalı ünite hâlinde takıldığı için uç değişimi bu markada her zaman ihtimal dâhilindedir.

Kapak tepesindeki logo bu seride tarihlendirmeye yaramaz — hepsi 2010 sonrası üretimdir — ama kapak, grip ve piston düğmesinin rengi yaramaya devam eder. Siyah takım Lizard'a, gümüş takım Jubilee'ye işaret eder; kırmızı kapak ise iki sürümde birden görülür — ayrımı gövde yapar, çünkü Bright Red'in gövdesi sarı-turuncu ebrulidir. İlanda tek fotoğraf varsa, kalemin kapaklı ve açık hâlini birlikte isteyin: bu iki kare çoğu zaman sürümü kesinleştirir.

En çok aranan versiyon 238 adetlik Lizard Jubilee'dir. Numaralı kutu ve sertifika olmadan ikinci el değeri belirgin şekilde düşer; alırken hem numarayı hem kutuyu görün, fotoğrafta numaranın okunur olmasını isteyin.

Boyut, bu seride en çok pişmanlık üreten konudur. Küçük gövde ve kısa grip nedeniyle büyük elli kullanıcılar için M101N pratikte kapak takılı yazmayı gerektirir. “Küçük Pelikan” arayan bir koleksiyoncu için M300 ile birlikte değerlendirilmesi gereken bir modeldir; ikisini yan yana denemeden karar vermeyin.

Sergileme tarafında tek uyarı: selüloz asetat gövde uzun süreli doğrudan güneş ışığında renk kaybedebilir. Vitrin kalemi olarak tutacaksanız pencere önünü ve doğrudan spot ışığını tercih etmeyin.

Fiyat beklentisi kurarken serinin sınırlı üretim mantığını hatırlamakta fayda var. Bu kalemler geniş hacimli üretim modelleri değil; ikinci el fiyatları da bu yüzden düzenli bir eğri izlemez, sürüme ve kutunun durumuna göre belirgin şekilde ayrışır. Aynı seriden iki kalemin fiyatı arasındaki büyük fark tek başına şüphe sebebi değildir — ama farkın nereden geldiğini sormak her zaman yerindedir.